Een biezen zitting opnieuw gevlochten: stro, zeegras of papierkoord, naar keuze

Wat is een biezen zitting?

Een biezen zitting bestaat niet uit een paneel maar uit één lange, gedraaide streng die rond de vier regels van het stoelframe wordt gewikkeld. De streng gaat over de voorregel, onder de zitting door, over de zijregel, en zo verder, telkens een slag verder naar binnen. Zo ontstaan vier driehoeken die in het midden samenkomen, met van hoek naar hoek een duidelijke naad. De zitting wordt tegelijk van onderuit opgevuld, zodat ze vol en veerkrachtig aanvoelt.

De bies zelf kan uit verschillende materialen bestaan. Traditioneel is het roggestro, met de hand tot een stevige streng gedraaid terwijl de stoelenmatter vlecht. Zeegras is een natuurlijk, al gedraaid koord met een fijne groene tot grijsbruine kleur. Papierkoord is een strak gedraaid papiertouw dat vooral op stoelen uit het midden van de vorige eeuw voorkomt. Elk materiaal heeft zijn eigen uitzicht en zijn eigen manier van verouderen.

Welke stoelen hebben een biezen zitting?

De biezen stoel is de stoel van het gewone leven. U vindt hem in vele gedaanten.

• Boerenstoelen met gedraaide of recht gezaagde poten, een lage rug met spijlen en een zitting die vooraan breder is dan achteraan.
• Kerkstoelen en bidstoelen, licht en smal, met een plankje onder de zitting voor het kerkboek.
• Keukenstoelen uit de jaren van onze ouders, eenvoudig, vaak wit of blauw geschilderd, met een zitting in stro of papierkoord.
• Vlaamse en Mechelse stoelen, met hun gedraaide stijlen, de typische knoppen en de rug met gedraaide spijlen of een houten rugplank.
• Stoelen uit de hoeves van Vlaams-Brabant, van het Pajottenland tot het Hageland, vaak in beuk of olm, soms met een zitting die al meerdere keren vernieuwd werd.
• Kinderstoelen, voetbankjes en hoge krukken met een zitting in stro.

Hoe slijt een biezen zitting?

Stro is sterk, maar het is een plantaardige vezel die uitdroogt. Na jaren wordt het broos en begint het te rafelen, meestal eerst aan de voorrand, waar de benen schuren en waar men zich afzet bij het opstaan. De streng wordt dunner en op een dag breekt ze door.

Een tweede vorm van slijtage is het inzakken. De vulling onder de zitting klinkt in, de strengen verliezen hun steun en de zitting krijgt een kuil in het midden. De stoel zit dan ongemakkelijk, ook al lijkt het stro nog heel.

De derde vorm is de breuk langs het frame. Waar de streng over de scherpe kant van de regel loopt, wordt ze het meest belast. Een zitting die daar openscheurt, hangt na korte tijd helemaal los. Soms is ook de regel zelf beschadigd: een haarscheur, een losse pen, houtworm.

Opnieuw vlechten en opvullen van onderuit

Een versleten biezen zitting herstellen wij niet plaatselijk. Wij nemen de oude zitting volledig weg, tot op het blote hout. Dan bekijken wij de vier regels: zijn de hoeken nog vast, zijn de kanten niet versplinterd, zit er geen houtworm in? Een losse verbinding wordt opnieuw verlijmd en in de klemmen gezet. Een scherpe kant wordt licht afgerond, zodat de nieuwe streng er niet op doorschuurt.

Dan begint het vlechten. De streng wordt strak rond de regels gelegd, slag na slag, met de hand aangetrokken. Omdat de voorregel bij de meeste stoelen breder is dan de achterregel, wordt het verschil eerst met enkele extra slagen vooraan weggewerkt, zodat de vier driehoeken mooi in het midden uitkomen. Tussendoor vullen wij de zitting van onderuit op met los stro of papier, dat tussen de boven- en onderlaag wordt geduwd. Die vulling geeft de zitting haar bolling en haar veerkracht. Het is traag, lichamelijk werk, waarbij de spanning van de streng het verschil maakt tussen een zitting die jaren meegaat en één die snel doorzakt.

Stro, zeegras of papierkoord: welke bies kiest u?

Bij de offerte bespreken wij samen welk materiaal het best bij uw stoel past.

Stro is de keuze voor oude boerenstoelen, kerkstoelen en Vlaamse stoelen. Het heeft een goudgele, ongelijke kleur die met de jaren verdiept tot een warm bruin. Het voelt ruw aan en vraagt wat voorzichtigheid met vocht, maar het is het enige materiaal dat een oude stoel zijn oorspronkelijke uitzicht teruggeeft.

Zeegras is gladder, steviger en regelmatiger. De kleur is groengrijs bij het begin en wordt later grijsbruin. Het rafelt minder en past goed bij keukenstoelen die dagelijks gebruikt worden, en bij stoelen die er oorspronkelijk al mee bekleed waren.

Papierkoord is het strakste van de drie. Het geeft een egale, lichtbruine zitting met een duidelijke tekening. Het past op stoelen uit de jaren vijftig en zestig en op moderne meubels, en het is het makkelijkst in onderhoud. Voor een antieke hoevestoel raden wij het meestal af: het uitzicht is te net.

Een reeks stoelen bij elkaar laten passen

Vaak gaat het niet om één stoel, maar om een reeks: de keukenstoelen van een ouderlijk huis, de stoelen van een eetplaats in een hoeve. Wij werken de reeks met hetzelfde materiaal, dezelfde dikte van streng en dezelfde spanning, zodat kleur en tekening overal gelijk zijn. Zijn enkele stoelen al eens vernieuwd met een ander materiaal, dan vertellen wij u eerlijk of het verschil met de tijd zal verdwijnen.

Zo verloopt uw aanvraag

Stuur ons foto’s van de zitting van boven, van de onderkant en van de voorrand, en vermeld het aantal stoelen. Vertel ons ook of u het oorspronkelijke materiaal wilt behouden of liever iets steviger kiest. Via het offerteformulier of per e-mail ontvangt u een gratis offerte met ons voorstel van materiaal; de praktische modaliteiten spreken wij daarbij af. Het vlechten gebeurt in ons atelier in Eigenbrakel, waar wij ook antieke zetels herstofferen. Enkele afgewerkte stoelen ziet u bij onze realisaties.

Rafelt het stro van uw stoelen of zakt de zitting door? Stuur enkele foto’s naar legarnisseurmichel@gmail.com of bel 0470 29 33 39 voor een gratis offerte.